Οι New York Times έστησαν ένα φιλόδοξο πρότζεκτ: ζήτησαν από 516 ηθοποιούς, δημιουργούς, σεναριογράφους, παραγωγούς και άλλους επαγγελματίες του χώρου να καταθέσουν τις αγαπημένες τους τηλεοπτικές παραγωγές από το 2000 και έπειτα. Οι προτάσεις τους μπήκαν στη συνέχεια σε μια διαδικασία συγκρίσεων, από την οποία προέκυψε η τελική λίστα με τις 100 καλύτερες σειρές του 21ου αιώνα.
Το ενδιαφέρον, βέβαια, δεν βρίσκεται μόνο στην κατάταξη. Μέσα από τη λίστα διαγράφεται η πορεία της ίδιας της τηλεόρασης, τα τελευταία 25 χρόνια. Γιατί οι σειρές που άντεξαν στον χρόνο δεν λένε μόνο την ιστορία του μέσου, αλλά και εκείνη των τηλεθεατών του: τι αναζητούσαμε, τι μας απασχολούσε και ποιες ιστορίες επιλέξαμε να κρατήσουμε.
Στην κορυφή βρίσκονται το «Breaking Bad», το «The Wire», το «Mad Men», το «Succession» και το «Fleabag», μια πεντάδα που συμπυκνώνει διαφορετικές εκδοχές της σύγχρονης τηλεόρασης. Το «Wire» και το «Mad Men» ανήκουν στην εποχή του λεγόμενου prestige TV, όταν οι σειρές άρχισαν να αντιμετωπίζονται ως μεγάλης κλίμακας, φιλόδοξες και σύνθετες αφηγήσεις, συμβάλλοντας στο να επαναπροσδιοριστεί η θέση της τηλεόρασης ως Μέσου. Το «Breaking Bad», από την άλλη, έδειξε ότι μια σειρά μπορούσε να χτίσει σταδιακά το κοινό της και με τη βοήθεια του streaming και της προφορικής διάδοσης να μετατραπεί σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Το «Succession» εκπροσωπεί μια τηλεόραση που έχει ήδη φτάσει στην πλήρη αυτοπεποίθησή της: πολυεπίπεδοι χαρακτήρες, σύνθετες θεματικές και ιστορίες που δεν χρειάζεται να απλοποιήσουν τον κόσμο τους για να βρουν μεγάλο κοινό. Το «Fleabag», από την άλλη, θυμίζει ότι η «μεγάλη τηλεόραση» δεν χρειάζεται να είναι μεγάλη σε κλίμακα. Μπορεί να είναι μια μικρή, προσωπική ιστορία, με έντονη δημιουργική φωνή, και να αποκτήσει αντίστοιχη πολιτιστική βαρύτητα.
H λίστα ανοίγει ακόμη περισσότερο το πεδίο. Η κωμωδία έχει ισχυρή παρουσία, με το «Veep», το «30 Rock», το «Curb your enthusiasm» και το «The Office» να βρίσκονται στην πρώτη εικοσάδα. Είναι μια εξέλιξη που έχει τη σημασία της: η τηλεοπτική κωμωδία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως κάτι πιο ανάλαφρο ή λιγότερο σημαντικό από το δράμα, αλλά ως χώρος στον οποίο μπορούν να αναπτυχθούν διαφορετικές ιδέες και χαρακτήρες.
Παράλληλα, σειρές όπως το «Atlanta», το «Girls» και το «I may destroy you» δείχνουν πόσο έχει αλλάξει η έννοια της τηλεοπτικής αφήγησης. Η τηλεόραση έγινε πιο τολμηρή, πολυφωνική και ανοιχτή σε διαφορετικές οπτικές. Ο δημιουργός απέκτησε μεγαλύτερο χώρο να διαμορφώσει μια σαφή δική του ματιά, ενώ ο θεατής εξοικειώθηκε περισσότερο με ιστορίες που δεν ακολουθούν απαραίτητα τους παραδοσιακούς κανόνες του είδους.
Και μαζί με όλα αυτά, η τηλεόραση έμαθε να εμπιστεύεται περισσότερο τον θεατή. Τα «The Wire», «Mad Men» και «Succession» δεν εξηγούν τα πάντα, ούτε βιάζονται να τον οδηγήσουν από το ένα συμπέρασμα στο άλλο.
Η έκτη θέση του «Game of Thrones» αποτυπώνει μια ακόμη στροφή: τη στιγμή που μια σειρά μπορούσε να ξεπεράσει την οθόνη και να γίνει παγκόσμιο πολιτιστικό γεγονός, μετατρέποντας την τηλεθέαση σε συλλογική εμπειρία.
Η λίστα δείχνει ότι η τηλεόραση του 21ου αιώνα έχει ήδη αποκτήσει τα δικά της κλασικά. Σειρές που κάποτε ήταν απλώς σύγχρονες έχουν περάσει πλέον στη συλλογική τηλεοπτική μνήμη. Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο συμπέρασμα: μέσα σε 25 χρόνια, η τηλεοπτική μυθοπλασία μεγάλωσε τις φιλοδοξίες της, εμπιστεύτηκε περισσότερο τον θεατή, άνοιξε χώρο σε περισσότερες και διαφορετικές φωνές και διεύρυνε τα όρια του τι μπορεί να είναι μια τηλεοπτική σειρά.